کتاب آلودگی الکترومغناطیسی (اقدامات پیشگیرانه و ایمنی در برابر آن)

توضیحات

توضیحات

آلودگی الکترومغناطیسی (اقدامات پیشگیرانه و ایمنی در برابر آن)

مقدمه

از زمانی که بشر بهره گیری از فناوری‌های نو را آموخت و اقدام به تولید و استفاده از تجهیزات الکترونیکی نظیر تلویزیون، کامپیوتر، یخچال، ماشین‌های شوینده لباس و ظروف غذا، مایکروفر، لامپ‌های کم مصرف، تلفن‌های بی‌سیم و تلفن‌های همراه و تجهیزات فرستنده‌ و آنتن‌های مخابراتی و سایر تجهیزات و لوازم الکتریکی و الکترونیکی و مخابراتی که توانستند زندگی روزمره را برای انسانها بسیار آسان نمایند و بدین ترتیب دگرگونی های شگرفی در زندگی  بشریت پدید آمد. غافل از این موضوع که آثار منفی و مخرب جانبی این گونه سیستم ها به آرامی و بطور مخفیانه و بدون اطلاع قبلی، وارد زندگی عموم مردم شده و بطور دائم در حال آسیب رساندن به سلامتی آنها می‌باشد. اثرات منفی و هولناک محصولات الکترونیکی جدید در کشورهای توسعه یافته صنعتی شناخته شده است و مبتنی بر این واقعیت می‌باشد که تجهیزات مذکور مولد میدان‌ها و انرژی های الکترومغناطیسی پر قدرت و بسیار خطرناک هستند که این پدیده می‌تواند پیامدهای مخربی بر سلامت موجودات زنده و فرآیند فعالیت‌های عصبی از جمله رفتار و افکار آنها داشته باشند. در20 سال گذشته، شرایط الکترومغناطیسی محیط زیست ما بدلیل استفاده از فناوری‌های بی‌سیم تا حد زیادی تغییر یافته است، بطوریکه امروزه اثرات میدان‌های الکترومغناطیسی با عنوان آلودگی الکترومغناطیسی مورد توجه قرار گرفته است. از اینرو، ضرورت حمایت از سلامت کودکان و لزوم حفاظت از سلامت مغز انسان‌های نسل‌های آینده در برابر تابش مستقیم امواج الکترومغناطیسی، بویژه امواج ناشی از سیستم‌های ارتباطاتی بی‌سیم و تلفن همراه، بیش از پیش احساس می‌گردد. بنابراین، بر همگان واجب است تا در برابر جامعه خود و حوادث آن احساس مسئولیت نمایند. همچنین بایستی والدین از تشعشعاتی که فرزندان آنها را در خانه و مدرسه و در زمان استفاده از گوشی‌های تلفن همراه و از محیط اطراف خود دریافت می‌کنند و سلامتی آنها را در معرض خطر قرار می‌دهند مطلع باشند. اکنون وقت آن رسیده است که به حقایق موجود در خصوص وضعیت کنونی محیط زیست در جوامع مختلف و قرار گرفتن آحاد مردم در معرض امواج الکترومغناطیسی توجه گردد و قبل از آنکه زمان زیادی سپری شده و دیر شود برای حفاظت از سلامت عمومی در مورد این تشعشعات در جوامع خود سخن به میان آید. این کتاب استدلال بسیار قانع کننده‌ای در این خصوص ارائه می‌دهد و هدف اصلی این نگارش هم اطلاع ‌‌رسانی کامل و هشدار بموقع از وجود خطرات مهلک و ناشناخته ای با عنوان آلودگی الکترومغناطیسی می‌باشد. مطالب این اثر به خواننده کمک خواهد کرد تا منابع تولید میدان‌های الکترومغناطیسی را در زندگی روزمره و در محل کار، منزل، مدرسه و محیط اطراف شناسائی کرده و به آثار مخرّب و منفی آنها که می‌تواند بر سلامتی افراد و خانواده آنها اثرگذار باشد، پی ببرد. این مجموعه، شکاف عمیقی که بین مصرف‌کنندگان و دانش مهندسی تشعشعات امواج الکترومغناطیسی وجود دارد، را تا حد امکان پُر می‌کند. با مطالعه این اثر، تمامی کسانی که تمایل دارند در مورد استفاده ایمن‌تر از دستگاه‌ها و لوازم منتشر کننده امواج الکترومغناطیسی آگاهی داشته باشند، در خواهند یافت که قرار گرفتن در معرض امواج الکترومغناطیسی در سطوح پایین، چگونه می‌تواند موجب اختلال در سلامتی گردد و مهمتر از همه، به عنوان شهروند و مصرف‌کنندگان برای محافظت از خود و خانواده خود چه اقدامات پیشگیرانه‌ای می‌توانند انجام دهند. در این کتاب، ابتدا مفاهیم و انواع میدان‌های الکترومغناطیسی و نحوه شناسایی منابع تولید کننده میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی آلاینده مورد بحث قرارگرفته و سپس اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی بر موجودات زنده و محیط زیست و اکوسیستم و همچنین تأثیر ولتاژ پراکنده بر احشام و نحوه اصلاح و کنسل کردن آن بیان شده است. در بخش بعدی، اثرات بیولوژیکی تابش میدان های الکترومغناطیسی ناشی از دستگاه ها و تجهیزات بیسیم ناشی از پیشرفت فن آوری ارتباطات و آنتن های مخابراتی مربوط به آنها و عوارض و بیماری های ناشی از آن تشریح شده است. پس از آن، راهکارهای موجود جهت کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی ناشی از این فناوری جدید و توصیه‌ها و راهکارهای ایمنی جهت کاهش شدت آنها، ارائه شده است و در بخشی دیگر، به درمان هایی با شیوه‌ها و تکنیک‌های رفتار شناختی و حفاظت محیط در راستای آسایش و ایمنی در برابر آلودگی امواج الکترومغناطیسی پرداخته شده است. این کتاب شواهد قانع کننده از اثرات مخرب ناخواسته تجهیزات منتشر کننده امواج الکترومغناطیسی و بی سیم بر سلامت موجودات زنده را فراهم می‌کند و110 پرسش مطرح شده در زمینه این معضل قرن حاضر، به همراه پاسخ‌ها و راه‌کارهای علمی و هوشمندانه دانشمندان و صاحب نظران جهان به این سؤالات را برای کسانی که در مورد گسترش روزافزون فن‌آوری‌های منتشر کننده امواج الکترومغناطیسی نگران هستند، ارائه می‌دهد. در بخش دیگر این مجموعه اثرات فیزیکی میدان های الکترومغناطیسی، از جمله گرمایش القایی مُضِر و اشباع هسته مغناطیسی ماشین های الکتریکی و اثرات ناشی از خطوط انتقال انرژی الکتریکی، استاندارد حدود مجاز میدان های الکترومغناطیسی، آنالیز خطر آلودگی الکترومغناطیسی و لزوم استفاده از دستورالعمل های حفاظت از خطرات ناشی از همجواری با خطوط انتقال انرژی الکتریکی و میدان الکترومغناطیسی ناشی از آنها در این کتاب بیان شده است که در ادامه اثرات میدان های الکترومغناطیسی خطوط فشارقوی بر روی خطوط لوله انتقال سیال فلزی مجاور و نحوه محاسبات EMF القایی و راهکارهایی جهت کاهش میزان ولتاژ القاء شده و تداخلی ارائه شده است. در بخش پایانی این کتاب، آلودگی الکترومغناطیسی ناشی از محیط و منابع اغتشاشات الکترومغناطیسی و مسئله سازگاری الکترومغناطیسی(EMC)، هارمونیک‌ها، نوسانات و تغییرات ولتاژ، سیگنال‌های ارسالی و آلودگی‌های الکترومغناطیسی ناشی از انواع اغتشاشات گذرا و دائمی و لزوم مطالعه در خصوص آلودگی هارمونیکی در فیدرهای اختصاصی تغذیه کننده سطح توزیع و فوق توزیع و انتقال انرژی به انضمام نتایج حاصل از گزارش‌های اندازه‌گیری انجام شده در شبکه واقعی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. بنابراین، به جرات می‌توان اعتراف نمود این کتاب دارای مطالب مفیدی است که پیشنهاد می‌گردد تا عموم مردم آن را مطالعه کرده و از آنها مطلع گردند. زیرا این مجموعه ارزیابی عینی از خطرات پنهان ناشی از امواج الکترومغناطیسی را انجام داده است. اگر تا به حال شک داشتید که والدین، مدارس و دانشگاه‌ها، مراکز بهداشت و پایش سلامت، سازمان‌های مرتبط با مراقبت‌های پزشکی بایستی نسبت به این موضوع اقدامات عاجل و سریع انجام دهند، اکنون با مطالعه این کتاب، شک و تردید محتمل تا حدی بر طرف خواهد شد. سخن آخر اینکه، از تمامی دست اندرکاران تحقیقات گسترده جهانی که این فرصت علمی را فراهم نموده‌اند که در این زمینه به ارتباط بین فن‌آوری‌های موجود و طیف گسترده‌ای از اختلالات و بیماری‌ها از قبیل کم شدن حافظه بلند مدت و کوتاه مدت، سردردها، افزایش فشار خون، بروز عوارض قلبی و کلیوی، ابتلاء به تومورهای مغزی و سرطان‌ها و سایر بیماری‌های مزمن پرداخته شود، قدردانی کرده و برای همه آنها خیر دنیا و اجر در آخرت مسئلت می نمائیم. با این وصف شک نیست که هرگز ادعایی مبنی بر بی نقص بودن کتاب وجود ندارد. اما از آنجایی‌ که مطمئناً خوانندگان گرامی با حوصله و دقت کافی خویش بهتر می‌توانند به خطاهای موجود در کتاب آگاهی یابند و حق این است که بر مولفین منت نهاده و هرگونه نقصان و یا اشتباهی را از طریق آدرس اینترنتی ذیل یادآور شوند تا با امتنان و استقبال در چاپ‌های بعدی نسبت به رفع آن اقدام گردد. در خاتمه نیاز خود را برای راهنمائی‌ها، تذکرات و نظرات متخصصین و علاقمندان یادآوری نموده تقاضا می‌نمائیم تا با طرح اشکالات و نارسائی‌ها و با ارائه پیشنهادات اصلاحی، اینجانبان را قرین منت خود سازند.

مهندس محسن خالقی Moh_khaleghi@alum.sharif.edu ناهید بدیعی n_badiey@zrec.co.ir بهار 1394

فهرست مطالب

فصل 1 اثرات منفی و مضرّ میدان‌های الکترومغناطیسی 1

فصل 2 تأثیر آلودگی امواج الکترومغناطیسی بر موجودات زنده 25

2. 1 اثرات آلودگی الکترومغناطیسی بر محیط زیست 26 2. 2 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر اِکوسیستم و درختان و گیاهان 30 2. 3 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر موجودات آبزی 31 2. 4 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر پستانداران 32 2. 5 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر پرندگان 34 2. 6 اثر تابش الکترومغناطیسی بر حشرات 38 2. 7 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر احشام 41

فصل 3 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر روی سلامتی انسان‌ها 49

3. 1 تأثیر امواج الکترومغناطیسی بر انسان ها و اثرات بیولوژیکی تابش میدان های الکترومغناطیسی 48 3. 2 دکل‌ها و آنتن های فرستنده و گیرنده فرکانس رادیوئی در ایالات متحده آمریکا 61 3. 3 چه افرادی در معرض خطر حساسیت الکتریکی هستند؟ 68 3. 4 عوارض و بیماری های ناشی از حساسیت الکتریکی 70 3. 5 مطالعات موردی در خصوص افراد حساس به امواج الکتریکی 70

3. 6 بیانیه پارلمان اروپا در ماه سپتامبر 2008 75

فصل 4 راه‌کارهای کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی 93

4. 1 راهکارهای موجود 94 4. 2 کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی هنگام خواب 94 4. 3 کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی هنگام کار با تجهیزات برقی 95 4. 4 کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی ناشی از گوشی‌های موبایل (تلفن همراه) 95 4. 5 کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی ناشی از کامپیوترها 95 4. 6 کاهش اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی ناشی از لوازم و وسایل برقی 96 4. 7 کاهش تشعشعات و پرتوهای امواج الکترومغناطیسی در محیط کار 96 4. 8 توصیه‌های ایمنی و پیشنهادات تکمیلی 97

فصل 5 راه‌کارهای عملی جهت درمان اثرات منفی امواج الکترومغناطیسی 109

5. 1 درمان با شیوه رفتار شناختی 110 5. 2 تنش های ژئوپاتیک 110 5. 3 تکنیک فِنگ  شو 111 5. 4 کریستال ها و بلورهای شفابخش 111 5. 5 موانع و محدودیت های راهکارهای ارائه شده 111 5. 6 راهکارهای عملی و کاربردی به منظور حفاظت در برابر آلودگی امواج الکترومغناطیسی 113 5. 7 نتایج آزمون های آئورا 117 5. 8 حفاظت محیط در برابر آلودگی امواج الکترومغناطیسی با استفاده از هرمP. e. bal 119 5. 9 درمان بی خوابی 120 5. 10 کمک به افراد حساس به امواج الکتریکی 120 5. 11 نتیجه گیری 120

فصل 6 پرسش و پاسخ به 110 سوال کلی در خصوص تشعشعات امواج الکترومغناطیسی و مضرات ناشی از آن 123

فصل 7 اثرات فیزیکی میدان‌های الکترومغناطیسی 247

7. 1 گرمایش القایی مفید 248 7. 2 گرمایش القایی مُضِر 250 7. 3 اشباع هسته مغناطیسی ماشین های الکتریکی 253 7. 4 اثرات فیزیکی میدان های الکترومغناطیسی خطوط انتقال انرژی الکتریکی 264

فصل 8 اثرات میدان‌های الکترومغناطیسی خطوط فشار قوی بر روی خطوط لوله انتقال سیال فلزی مجاور 281

8. 1 تداخل الکترومغناطیسی از خطوط انتقال انرژی الکتریکی بر روی خطوط لوله فلزی 284 8. 2 تداخل الکترواستاتیکی یا کوپلینگ خازنی از خط انتقال انرژی الکتریکی بر روی خط لوله 285 8. 3 تداخل الکترومغناطیسی یا کوپلینگ القایی (اندوکتیو) از خط انتقال انرژی الکتریکی بر روی خط لوله 301 8. 4 آنالیز نیروی محرکه القایی بر روی خط لوله (محاسبه ولتاژ طولی) 303 8. 5 نحوه محاسبه EMF القایی در شرایط عادی شبکه بدون رخداد خطای اتصال کوتاه 305 8. 6 نحوه محاسبه EMF القایی در شرایط خاص شبکه با رخداد خطای اتصال کوتاه 306 8. 7 مشخصات الکتریکی خطوط لوله فلزی 308 8. 8 کوپلینگ هدایتی (مقاومتی) خط انتقال انرژی الکتریکی با خط لوله فلزی انتقال سیال 324 8. 9 فاکتورهای مهم در اندازه‌ی ولتاژ AC القاء شده با ماهیت پراکنده و تداخلی 325 8. 10 راه کارهای ارائه شده جهت کاهش القای ولتاژ تداخلی 327 8. 11 برق گرفتگی بر اثر جریان های میلی آمپری و علت حساسیت داشتن به مسئله مذکور از دیدگاه ایمنی 327

فصل 9 آلودگی الکترومغناطیسی ناشی از منابع اغتشاشات الکترومغناطیسی 331

9. 1 محیط الکترومغناطیسی 332 9. 2 اغتشاش الکترومغناطیسی 332 9. 3 منابع اغتشاش الکترومغناطیسی 332 9. 4 سطح اغتشاش (DL)   ا 332 9. 5 مسئله سازگاری الکترومغناطیسی (EMC)  ا 333

9. 6 سطح سازگاری الکترومغناطیسی (CL)  ا 333 9. 7 انتشار الکترومغناطیسی 334 9. 8 حد انتشار از یک اغتشاش (E)  ا 336 9. 9 سطح برنامه ریزی (PL)  ا 337 9. 10 هارمونیک ها 340 9. 11 نوسانات ولتاژ (فلیکر) 343 9. 12 تغییرات ولتاژ (سقوط ولتاژ، وقفه های کوتاه مدت منابع تغذیه) 345 9. 13 نامتعادلی ولتاژ 346 9. 14 تغییرات فرکانس قدرت 346 9. 15 سیگنال‌های ارسالی از طریق بستر شبکه 346 9. 16 آلودگی الکترومغناطیسی ناشی از اغتشاشات هارمونیکی 347 9. 17 لزوم مطالعه در خصوص آلودگی هارمونیکی در فیدرهای تغذیه‌کننده (در بخش فوق-توزیع) 349 9. 18 چگونگی بروز پدیده تشدید (رزنانس الکتریکی) 350 9. 19 شبیه سازی هارمونیکی شبکه در محیط نرم افزار تحلیلگر 356 9. 20 لزوم مطالعه در خصوص آلودگی هارمونیکی در فیدرهای تغذیه‌کننده در بخش توزیع 361 9. 21 مطالعه هارمونیکی فیدرآریان فولاد 364 9. 22 مشخصات  تجهیزات  اندازه گیری  کیفیت توان 364 9. 23 مطالعه هارمونیکی بار فیدر‌آریان فولاد قبل از افزایش دیماند به لحاظ مشکلات کیفیت توانی 368 9. 24 مشکلات کیفیت توان ایستگاه فوق توزیع 20/63 کیلوولت باورس قبل از نصب SVC  ا 380 9. 25 دلایل استفاده ‌از جبران‌ساز استاتیکی توان راکتیو (SVC) ا 384 9. 26 مشخصات SVC استفاده‌ شده‌ در کارخانه ی ‌هفت‌الماس 385 9. 27 نتایج حاصل از ثبت اطلاعات کیفیت توان پس از نصب جبران‌ساز استاتیکی توان ‌راکتیو در کارخانه‌ی هفت ‌الماس 389 9. 28 مطالعه و شناسایی مودهای رزنانسی در ایستگاه های20/63 کیلوولت دارای بانک خازنی و ارائه راهکارهای عملی لازم 393 9. 29 مقدمه 394 9. 30 اسکن فرکانسی در سیستم‌های قدرت 395 9. 31 مطالعه رزنانس در ایستگاه 20/63 کیلوولت قیدار 397 9. 32 نتایج بررسی دو نمونه ایستگاه 20/63 کیلوولت دیگر 408 9. 33 راهکارهای عملی برای مقابله با پدیده رزنانس 408 9. 34 نتیجه‌گیری 409 9. 35 لزوم اعمال جریمه در خصوص شاخص های کیفیت توان جهت کنترل اغتشاشات الکترومغناطیسی 410 9. 36 جریمه شرکت برق در کشور آرژانتین بر اساس پخش اغتشاش 411 9. 37 روش‌های مطرح شده برای جریمه‌ی هارمونیک 413

فصل 10 صاعقه و آلودگی الکترومغناطیسی 415

10. 1 صاعقه پدیده الکتریکی 416 10. 2 مکانیزم تولید صاعقه 417 10. 3 ضربه‌های متوالی 420 10. 4 پدیده اضافه ولتاژهای گذرای ناشی از صاعقه بر روی خطوط انتقال انرژی و برج‌های مخابراتی 424 10. 5 پدیده اضافه ولتاژ ناشی از اصابت مستقیم صاعقه به هادی‌های فاز (تخلیه الکتریکی مستقیم) 428 10. 6 پدیده اضافه ولتاژ ناشی از اصابت مستقیم صاعقه به سیم محافظ هوایی یا به بدنه برج بدون احتساب اثر کوپلینگ سلفی بین سیم گارد با هادی فاز (تخلیه الکتریکی معکوس) 430 10. 7 پدیده اضافه ولتاژ ناشی از اصابت مستقیم صاعقه به سیم گارد یا به بدنه برج با احتساب اثر کوپلینگ سلفی بین سیم گارد و هادی فاز (تخلیه الکتریکی معکوس) 433 10. 8 پدیده اضافه ولتاژ ناشی از ضربه القایی 435 10. 9 طرح سیستم زمین برای برج‌های خطوط انتقال انرژی الکتریکی 439 10. 10 تخلیه جوی مستقیم در مجاورت ایستگاه‌های فشارقوی و برج‌های مخابراتی و آسمانخراش‌ها 440 10. 11 تولید صاعقه مصنوعی برای مقاصد علمی و نظامی (بمب الکترومغناطیسی) 446 10. 12 بیان مسئله سازگاری الکترومغناطیسی و پدیده صاعقه 459 10. 13 آثار اصابت صاعقه به محدوده تجهیزات 476 10. 14 صاعقه‌گیر 479 10. 15 پدیده جرقه بازگشتی 487

منابع و مراجع 511

مشخصات کتاب